Καινοτομία: Πρωταθλητές στα πτυχία, ουραγοί στις ευκαιρίες

Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 41η θέση ανάμεσα σε 139 οικονομίες παγκοσμίως, αποτυπώνοντας την εικόνα μιας χώρας δύο ταχυτήτων: από τη μία πλευρά, ένα εντυπωσιακό ακαδημαϊκό και ερευνητικό δυναμικό, και από την άλλη, μια αγορά εργασίας και ένα θεσμικό πλαίσιο που αδυνατούν να προσφέρουν διεξόδους.

Η πιο κραυγαλέα αντίφαση της έκθεσης εντοπίζεται στον πυλώνα του Ανθρώπινου Κεφαλαίου. Η Ελλάδα φιγουράρει στην 1η θέση παγκοσμίως τόσο στο προσδόκιμο φοίτησης στην εκπαίδευση (20,9 έτη) όσο και στο ακαθάριστο ποσοστό εγγραφής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (165,1%). Η ελληνική οικογένεια συνεχίζει να επενδύει συστηματικά στη μόρφωση των παιδιών της, βλέποντας το πτυχίο ως το κυριότερο μέσο κοινωνικής κινητικότητας.

Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας επιβαρύνεται περαιτέρω από τη δημογραφική πραγματικότητα. Ο δείκτης καταγράφει την Ελλάδα στην 131η θέση στο δημογραφικό μέρισμα των νέων, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή γήρανση του πληθυσμού και τη συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης.

Την ίδια στιγμή, οι θεσμικές αγκυλώσεις λειτουργούν αποθαρρυντικά για οποιαδήποτε νεανική ή δημιουργική πρωτοβουλία. Με τη χώρα να κατατάσσεται 65η στους Θεσμούς, 86η στο επιχειρηματικό περιβάλλον και 76η στη σταθερότητα των ασκούμενων πολιτικών, ο νέος επαγγελματίας ή ερευνητής που επιχειρεί να κάνει το βήμα στην καινοτομία αντιμετωπίζει ένα εχθρικό γραφειοκρατικό τοπίο. Η αβεβαιότητα αυτή περιορίζει την ανάληψη ρίσκου και καταστέλλει την εγχώρια νεανική επιχειρηματικότητα πριν καν γεννηθεί.